Power of Schama

Power of Schama

Bemind worden, het is veel. Maar geloof me: beminnen is meer. En het meest? Het kunnen vertellen dat je bemint. Bemind worden: de stellende trap. Beminnen: de vergrotende trap. Het uitspreken van de passie, dat is de overtreffende trap. Simon Schama heeft me van deze waarheid weer eens overtuigd met zijn tv-serie 'The power of art'. Gezien op België 2 (Canvas).

Schama's liefdesverklaringen betroffen beeldend kunstenaars en het werk van hun handen. Caravaggio, Rembrandt, Van Gogh, Turner. Van Picasso vrijwel alleen 'Guernica'. Een stuk Franse geschiedenis, aan de hand van David. Schama houdt van kunst en vooral van vertellen over kunst.

Schama is een wetenschapper. Zo eentje die de weg naar geest en hart van minder ingewijden, zeg het publiek, weet te vinden. Geen streven naar naadloze volledigheid, geen voorzichtige voetnoten, geen omslachtige veiligheidsformules. Spectaculaire, eigenwijs gekozen, voorbeelden met aandachttrekkende details. Vooral: met een indringende significantie.

Schama poneert zijn hypothesen in korte strofen tussen de beelden. Niet in de vorm van veronderstellingen, integendeel. Hij lanceert stelligheden. Hij spreekt apodictisch, als iemand die geen tegenspraak duldt. Zo hoort het ook. Liefde duldt geen tegenspraak, laat dat duidelijk zijn.

Je moet er soms bijna om lachen, maar doet het niet. Je laat je, inwendig juichend, meevoeren. Je begrijpt: hier ontvangen we het cadeau van een passie.

Natuurlijk hebben droogkloterige collega-wetenschappers niet nagelaten om te wijzen op allerlei onvolkomenheden in Schama's verbale schilderingen. Foutje hier foutje daar. Allemaal de kif natuurlijk. Schama heeft zich meesterlijk verweerd tegen de kritikasters door te stellen dat dezulken op hun grafsteen de inscriptie wensen 'Hij maakte nooit een fout'. Dat kan niet de lijfspreuk zijn van wie liefheeft en zich uitspreekt.

Bravo Schama. Je reikt aldus ook nog een troostwoord uit aan onze nationale historicus Geert Mak, die net als jij op originele wijze de weg van wetenschap naar onze harten heeft gevonden en ook getracteerd wordt op mekkerig gehuil van jaloerse schriftgeleerden.