Hans Lodeizen

Hans Lodeizen

Hans Lodeizen. Toch eigenlijk wel de beste Nederlandstalige dichter, primo inter pares van het kopgroepje met Marsman en Elsschot. Welke letterminnaar in ons taalgebied zweert niet bij de aanvang van het gedicht dat de titel draagt 'De buigzaamheid van het verdriet'. 'Hoe liefelijk is de Russische dame en luister naar wat zij zegt.'

Dat dat zo is levert het niet te weerleggen bewijs dat poëzie een mysterie is. Want onbegrijpelijker en onzinniger kan het haast niet. En toch nestelen deze woorden zich in de ziel van elke ware poëzieliefhebber.
Waarin schuilt het geheim?

Ik ga op zoek.

Om te beginnen is er al een leuk vraagstukje. Moet het liefelijk zijn of lieflijk? Een blik op de oertekst zal wel een antwoord opleveren: zó heeft Hans het opgeschreven. Ik wil dat antwoord niet weten. Omdat het juist een thrill is dat het allebei wel kan zijn.

De sleutel tot het geheim ligt naar mijn smaak bij het woordje 'en'. Want al voortluisterend naar de dame-presenterend regel landen we na de kwalificatie, 'liefelijk', en het exotisch object van die kwalificatie, 'de Russische dame', aan bij dat 'en', waar we menselijkerwijs hopen op aanvulling van de kwalificatie. 'beeldschoon bovendien'. Zoiets had het kunnen zijn; dat zou onze verwachting hebben bevredigd. Niets daarvan: er komt een uitnodigende gebiedende wijs. Het is of we aan een voetbalwedstrijd begonnen zijn en ineens merken dat de bal in een korf wordt geworpen.

Zo'n subtiele verrassing doet ons voelen, op een geheime laag in ons onderbewuste, dat we hier het wondergebied van de poëzie bereiken.

Is het niet wonderbaarlijk?