Rembrandt: Hagar

Rembrandt: Hagar

Dat Rembrandt een van de allergrootste kunstenaars is die op onze aarde heeft rondgelopen, we weten het allemaal. Dat heeft natuurlijk in belangrijke mate te maken met zijn artistiek vermogen: hij kon met wat hij schilderde of tekende voor onze ogen iets zichtbaar maken wat zich in onze zielen nestelen kan. Ook zeer belangrijk: de keuze van zijn onderwerpen. Dat wat hij onuitgesproken vertelt.

Op zijn schilderijen zijn dat soms menselijke elementen. De hand op de hand van het Joodse bruidje. De vertwijfelde blik in de ogen van Petrus op het schilderij van zijn verloochening. En laten we zijn tekeningen niet vergeten.

De hierbij afgebeelde tekening is een van zijn heel specifiek keuzes uit de oneindig talrijke mogelijkheden die de Bijbel biedt. Hier gaat het om een passage uit het Oude Testament, uit Genesis. Abraham, opgejut door Sarah, heeft Hagar met Ismael de woestijn in gestuurd. Een echte rotstreek, waar een fatsoenlijk nu nog woest om worden kan.

Hagar kreeg nog wel wat water mee. Dat raakt op en dan komt het er van dat Hagar moet aanzien dat haar zoon er voor dood bij ligt. En dan? Dan komt er een engel toegesneld om ze te helpen.

Ja toegesneld. Er zijn lijnen die dat laten zien.

Het geniale van Rembrandt: dat hij uit alle Bijbel-passages ook aan dit moment heeft gedacht om er een voorstelling van te tekenen. Zeker, hij heeft het thema behandeld gezien door bijvoorbeeld Pieter Lastman. Maar hij heeft de keuze gemaakt om dat òòk weer te geven op de wijze zoals zijn geest het heeft gezien, met een impliciete betekenis van jewelste.