Een montgolfière

Een montgolfière

Even vanuit Amsterdam een telefonisch gesprekje met Camille Mortagne, die op bezoek is bij haar zuster in Voutenay, een plaatsje niet ver van Avallon en Vézelay. We spreken Frans, en ze meldt me met gepaste geestdrift dat boven die rustieke plek af en toe montgolfières te zien zijn.

Montgolfière? Eerst versta ik haar niet goed. Dat kan gebeuren wanneer je geconfronteerd wordt met een zeldzaam woord, waar je niet op verdacht bent. Gelukkig begrijp ik al snel waarover ze het heeft. Ze vermeldt dat het een leuk gezicht is, zo'n luchtballon die langzaam boven het landschap voorbijkomt. Ze kan af en toe ook de vlam zien die de lucht in de ballon verwarmt en aldus het opstijgen mogelijk maakt.

Af en toe schijnt er ook een dirigeable voorbij te komen. Dat is ook een luchtballon, maar van een
ander type.

Wat is taal toch een verrukkelijk interessant fenomeen, hetgeen je vooral beseft bij het switchen van de ene taal naar de ander. Zo'n montgolfière is in de franse taal vernoemd naar de gebroeders Montgolfier, die het ding hebben uitgevonden. De dirigeable noemen wij Nederlanders een zeppelin. Hij heet dirigeable in het frans, omdat hij bestuurbaar is.

Wij noemen die rustig, heerlijk geluidloos, in de lucht voortdrijvende dingen meestal eenvoudig een ballon'. Dat houdt in Frankrijk een risico in. Je kunt namelijk samen met Fransen naar de lucht staan te kijken en dan in de verleiding komen om uit te roepen 'Tiens, un ballon!' De Franse vrienden kunnen dan in verwarring raken. Ze kunnen denken dat je het hebt over dat ronde ding waar voetballers tegenaan schoppen.