Johann Walter

Johann Walter

Het was niet alleen maar bloedige ernst in de teksten uit het Stralsund-handschrift. Johann Walter (1496-1570), tijdgenoot en volgeling van Luther, maakte muziek op een door Schola Stralsundensis uitgevoerde Duitse tekst. Wel verwijzing naar doorstane ellende, maar bede om ontferming daarna. Om liefde en vrede in gelijkgezindheid.

Hier is die tekst in zijn geheel:

Nun bitten wir den heiligen Geist
um den rechten Glauben allermeist,
dass er uns behüte an unserm ende,
wenne wir heimfahren aus diesem Elende.
Kyrioleis.
Du süsse lieb, schenck uns deine gunst,
las uns empfinden der Liebe brunst,
das wir uns von hertzen einander lieben
und im friede auff einem sin bleiben.
Kyrioleis.

Dat is toch niet louter jeremiade!
Er wordt om vrede en gelijkgezindheid gevraagd. Maar vooral toch om liefde! En niet van die louter abstracte. Het niet mis te verstane woord 'brunst' brengt en heel concrete liefdesbeleving in zicht.

Ik herinner me dat dirigent Maurice van Lieshout zijn lenige beweeglijkheid tot een vreugdedans maakte, met beide armen ten hemel, halverwege de uitvoering in de sobere Noorderkerk-context. Bij mij voegde toen vreugde voor de ogen zich bij die voor de oren.

Zo'n moment moet het vooroordeel kunnen wegnemen dat Luthers reformatie zich in vreugdeloosheid manifesteerde. Bij liefde hoort uitgelatenheid die zich zintuigelijk openbaart.

Wat Johann Walter betreft: het treft me dat zijn sterfdatum gesteld is op 24 april 1570, te Torgau. Dat was precies 360 jaar, dag voor dag, voor mijn geboorte in de Eerste Hugo de Grootstraat in Amsterdam.