Giotto

Giotto

In het Bijbels Museum aan de Herengracht in Amsterdam is een expositie ingericht die, verkleind nagebouwd, de kapel laat zien die de devote familie Scrovegni heeft laten bouwen in Padua, in Italië. Dat was nu zo'n zeven eeuwen geleden, even na 1300. In de middeleeuwen dus.

Ik hoor soms zeggen: 'Je wilt toch niet terug naar de middeleeuwen.' Betekenis: je wilt toch niet terug naar achterlijke tijden. Nou, geheel achterlijk waren ze niet, in de dagen van de familie Scrovegni in Padua.

Aan de binnenzijde van de kapel kreeg Giotto de gelegenheid om fresco's aan te brengen. Hij maakte vooral voorstellingen van markante momenten in het leven van Maria en in het leven van Jezus. En ook een groot fresco dat het Laatste Oordeel voorstelt, met contrasterende taferelen in de hemel en in de hel.

Alles wat je te zien krijgt is copie, is vier keer kleiner dan het origineel. Sporen van broodnodige restauratie, na de vele jaren, van de kwetsbare fresco's zijn hier en daar nog zichtbaar. Ondanks dat is het geheel een wonder van schoonheid en intense volheid aan betekenis. Wie het ziet wil niets liever dan dat: terug naar die veertiende eeuw, toen de mogelijkheid bestond om zoiets te maken.

Je zou er, liefst alleen, drie maanden willen doorbrengen, staand, zittend, geknield, liggend op je rug. Om alles tot in het kleinste detail te kunnen bekijken, in je op te nemen, te overdenken.

Als voorbeeld op de afbeelding: een detail uit de voorstelling die Giotto heeft gemaakt van Christus' geboorte. Kijk eerst naar de blik die de jonge moeder richt op haar pasgeborene. Dan op de blik die ze van het kind terugkrijgt. En besteed dan aandacht aan de blik die een kroongetuige van het gebeuren, de os, werpt op Maria.