Françoise Sagan en haar duivel

Françoise Sagan en haar duivel

Nog net op tijd heb ik de film over Françoise Sagan kunnen zien. Daar komen niet veel mensen op af, in ons ontfranste land (ik doel op de taal, niet op het land). Uit de roulatie dus, die film, na luttele weken.

Een gelukje dus, voor de doorgewinterde francofiel die ik nu eenmaal ben. Niet omdat het een goede film is, maar omdat hij je toch brengt bij iets zeer essentieels in het bestaan van deze getalenteerde vrouw.

Ik heb zeer genoten van haar debuutroman, Bonjour tristesse. Gelezen aan de Côte de Provence, niet ver van de plaats waar het verhaal zich afspeelt. In 1955, toen het boekje nog maar net verschenen was. Niet een meesterwerk als Voyage au bout de la nuit, Les faux-monnayeurs, La condition humaine, om een paar toppers uit de twintigste-eeuw te noemen. En zeker niet zoiets als de overweldigende serie-reuzen A la recherche du temps perdu, of Les hommes de bonne volonté, daarvoor was Sagans debuutromannetje te iel. Maar een prima psychologische analyse ingebed in een interessante milieuschildering, emblematisch voor het nieuwe levensgevoel van een bovendrijvende sociale klasse, die zich permitteren kan een villa aan de Middellandse Zee te huren om er te genieten van zon, luxe en een kersverse partner, onder afdanking van traditionele morele remmingen.

Een manchet om het boekje gaf aan dat de vrouwelijke auteur van dit cynisch-levenswijze verhaal achttien jaar was. Pikant dus. En het succes bleef niet uit. De auteur in kwestie werd beroemd en rijk. Ze kon een Jaguar kopen, te hard over de weg rijden en andere feestelijkheden beleven met een jet-set-karakter.

Het leven dat Françoise na haar voortijdige publieke succes heeft geleid illustreerde deze waarheid: als je niet oppast krijgt de duivel op tamelijk eenvoudige wijze grip op je. Hij laat je je zin krijgen. Faust had zin in Gretchen - Mefisto organiseerde voor hem het welslagen van zijn verlangen. Françoise had zin in een snelle auto en later ook nog in cocaine; ze kreeg het.

Haar leven verliep daardoor op een nogal treurige wijze - de film legt daar gesimplifieerd de nadruk op. Dat maakt het filmverhaal onbenullig maar desondanks toch ook wel leerzaam - kijk uit voor succes. Het is het giftigste snoepje dat de duivel uit zijn mouw toveren kan.

De film toont de treurnis van het leven van Françoise. Laat na om iets te laten merken van het reële literaire talent van de schrijfster.

Toch zit er een verbluffende gelukstreffer, die veel goed maakt, in de film. De hoofdrolspeelster, Silvie Testud, is niet alleen een goede look-alike van Sagan, maar speelt de rol excellent. Zo kun je, zonder iets van Sagans werk te weten of te begrijpen, toch geïnteresseerd raken in het menselijk wezen dat ze was.

Als je boosaardig dóórdenkt moet je concluderen dat de filmmaker net zo commercieel heeft doorgedacht als de uitgever van Bonjour Tristesse in 1954, met zijn verlekker-manchet. Die appelleerde ook al aan de consumentenonderbuik.