Desire, desire, desire/John Cleland, Fanny Hill

Desire, desire, desire/John Cleland, Fanny Hill

In Artis moeten we uiteraard ook naar de reptielen-afdeling, vanwege Myrthes liefde voor de schildpadden. Ik kom voor het glas te staan waarachter een wateragame zich beweegt, stopt en mij van vlakbij, achter dat glas, aankijkt met koele onverschilligheid. Ik kijk geïntrigeerd terug.

Ik denk aan de zilvermeeuw waarover Leon Wieseltier het had. Die keek ook met koele onverschilligheid, zittend op de boot, toen Wieseltier daarin op het punt stond om te komen in een storm op zee. Goenawan Mohamad verwees daarnaar toen hij een bespiegeling wijdde aan rampen en ellende en de wil van God.

Is het wel zeker dat die wonderbaarlijke, flink uit de kluiten gewassen hagedis onverschillig kijkt? Is hij misschien niet net zo nieuwsgierig of meditatief als ik? Ik zal het nooit weten.

Het raadsel is: waarom denken we dat hij onverschillig kijkt? We willen warmte in die blik. Waarom? Ik denk: omdat we dat we liefde verlangen.

Lacan heeft het gezegd: 'Le désir de l'homme, c'est le désir de l'autre'. Dat kan betekenen: het verlangen van de mens gaat uit naar de ander. Of: naar het andere. Of: naar het verlangen van de ander.

Het is waar dat we verlangen naar verlangen. Dat we met ongenoegen veronderstellen dat er met koele onverschilligheid naar ons gekeken wordt, is een bewijs uit het ongerijmde. Het is onverdragelijk om met koele onverschilligheid bekeken te worden. We verlangen van de ander dat hij/zij naar ons verlangt, omdat verlangen het teken bij uitstek is van liefde.

Om dit te begrijpen moeten we bij de dichter terecht.
De dichter Frits Ekkel stuurt me een gedicht van de Engelstalige dichter Stanley Kunitz. Het heet 'Touch me'. Ekkel wijst op de volgende regels:

What makes the engine go?
Desire, desire, desire.

Zo is het. Onze meest essntiële drijfveer is ons verlangen. Gide had het over 'ma faim', 'm'n honger'.
We verlangen verlangen. We beminnen het bemind-worden.
We kunnen niet hebben dat we met koele onverschilligheid worden geconfronteerd. Zelfs op de schijn van onverschilligheid willen we niet stuiten.

Dit heb ik bij mijzelve overdacht, domweg gelukkig in Artis. Ten overstaan van een wateragame.