Bamako

Bamako

Bamako is de hoofdstad van Mali. Het is ook de naam van een film van Abderrahmane Sissako. Die speelt zich af in Bamako, maar dat wetende weet je nog niets over de inhoud. De film is een aanklacht tegen de Wereldbank en het IMF, die het Afikaanse land Mali hebben opgezadeld met een staatsschuld die de mensen armoede en ellende bezorgt. Ik heb hem gezien, die film, in het Rialto-theater in Amsterdam.

De aanklacht wordt geformuleerd in een gefingeerd proces, dat gehouden wordt op de binnenplaats van het huis van de ouders van Sissako. Rechters, advocaten, getuigen, en daar tussendoor af en toe bewoners, bewakers, bezoekers, die een beeld geven van het voortkrioelende leven.

Het proces, zo heb ik gelezen, is opgenomen in een week. Een script was er niet. Alles is voor de vuistweg uitgesproken en gefilmd. Dat maakt het allemaal bloedwarm en indringend authentiek.

Er zijn overwegend Afrikanen te zien en te horen. Ook twee Europeanen, Parijzenaars, allebei advocaat in het niet-fictieve leven. Ze worden met hun niet-fictieve namen aangeduid: Roland Rappaport, die de Wereldbank verdedigen moet. En William Bourdon, die de aanklacht formuleert van de 'partie civile', het Malinese volk dat door het optreden van de Wereldbank in armoede is gestort. Hij is in werkelijkheid ook advocaat; hij zet zich in waar mensenrechten worden geschonden. Zijn pleitrede is net zo indrukwekkend als die van zijn Malinese collega.

Gefingeerd proces, niet gefingeerde woede. Zo heeft een criticus het over deze film gezegd. Zo is het. En daarbij toch ook wat Afrikaanse zelfkritiek. Veel humor ook, waardoor zielige slachtofferigheid wordt vermeden. En vooral: liefde, voor de mensen van Bamako. Compassie met degenen die te lijden hebben van de graaizucht van verre afwezigen. Ik houd van mensen die tot compassie in staat zijn.

Sissako is een geniale cineast.