Apollinaire's brug

Apollinaire's brug

Le Pont Mirabeau. Het is de saaiste brug ter wereld. Niets bijzonders aan. Maar Apollinaire heeft aan die brug over de Seine een gedicht van grote schoonheid gewijd. Je moet het horen, voorgedragen of gezongen. Een onbenullig stuk werkelijkheid wordt een toverfee.

Onder de Pont Mirabeau stroomt de Seine
En onze liefdes
Moet ik dat niet vergeten
Na het verdriet kwam steeds de vreugde

Laat het donker komen de klok maar slaan
De dagen verdwijnen ik blijf

Laten we hand in hand elkaar blijven bekijken
Terwijl onder ons
Onder de brug van onze armen het water
Voortstroomt doodmoe van dat alsmaar kijken

Laat het donker komen de klok maar slaan
De dagen verdwijnen ik blijf

De liefde verdwijnt net als dat stromend water
De liefde verdwijnt
Zoals het leven langzaam gaat
En zoals de Hoop gewelddadig heftig is

Laat het donker komen de klok maar slaan
De dagen verdwijnen ik blijf

De dagen gaan voorbij voorbij gaan ook de weken
Noch de voorbije tijd
Noch onze liefdes keren weer
Onder de Pont Mirabeau stroomt de Seine

Laat het donker komen de klok maar slaan
De dagen verdwijnen ik blijf

__________________

Hij vergiste zich niet, Apollinaire, hij is gebleven. Onder andere door dit gedicht. Ook door zijn uitvinding, in 1917, van het woord 'surrealisme'. Hij was de eerste om dat woord te gebruiken, in zijn inleiding bij een wonderbaarlijk toneelstuk, dat van Apollinaire de surrealistische titel 'Les mamelles de Tirésias' had meegegeven. Fransstuderenden van de Universiteit van Utrecht hebben het opgevoerd, lang geleden; ik herinner me vooral het woordloze spel van een roodharige studente die de rol van 'het volk van Zanzibar' vervulde.

De afbeelding toont een foto van Apollinaire met de hoofdwond die hij aan het front had opgelopen. Hij had als vrijwilliger dienst genomen om als geïmmigreerde buitenlander zijn liefde voor Frankrijk te tonen. Hij stierf korte tijd later. Niet aan die wond maar aan de Spaanse griep, die, ironischerwijs, nog dodelijker was dan het wapengeweld.

Hij stierf, nog voor zijn veertigste levensjaar. Maar is gebleven, door wat hij schreef. Hieronder de Franse tekst van Le Pont Mirabeau. Wat een schoonheid al in de eerste regel. Alle klinkers schijnen er een luchtige dans uit te voeren. Alleen de oe-klank mag twee keer meedoen. Ter ere van de Amour, denk ik, die de prima donna is in dit gedicht.

LE PONT MIRABEAU

Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Et nos amours
Faut-il qu'il m'en souvienne
La joie venait toujours après la peine

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure

Les mains dans les mains restons face à face
Tandis que sous
Le pont de nos bras passe
Des éternels regards l'onde si lasse

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure

L'amour s'en va comme cette eau courante
L'amour s'en va
Comme la vie est lente
Et comme l'Espérance est violente

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure

Passent les jours et passent les semaines
Ni temps passé
Ni les amours reviennent
Sous le pont Mirabeau coule la Seine

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure