Zielig

Zielig

Aan deze of gene vraag ik wel eens: Denk je dat jij een ziel hebt? Het ligt misschien aan het soort mensen met wie ik pleeg om te gaan, maar ik krijg vrijwel altijd een negatief antwoord. Merkwaardig: toch is 'zielig' een van meest gebruikte adjectieven in onze taal.

In onze dagen, oktober 2009, is ineens ook de Wognumse bankier Scheringa (op de afbeelding) zielig geworden. Hij is door een failliet veel bezit kwijt geraakt.

Zijn enorme vermogen heeft hij bijeengegaard door de bereidheid van mensen om zich bij hem in de schulden te steken, zich bij hem te verzekeren en hem geld toe te vertrouwen, vaak spaargeld. Een voetbalclub, een stadion, een museum, huizen hier en daar, hij heeft heel wat verworven en dezer dagen heel wat, niet alles, verspeeld.

Zielig.

In het blad Metro lees ik over iemand die vier jaar geleden met Scheringa in zee ging, zoals hij zich uitdrukt.

'Mooie aanbiedingen: hypotheek, allerlei verzekeringen erbij. We begonnen met maandlasten van 900 euro. Inmiddels betalen we 1821 euro per maand.'

Zielig.

Toen ik tot zo ver gelezen had, dacht ik: nou ga ik toch eens kijken wat ik elke maand te besteden heb. Netto.
Wat blijkt? 51,35 euro minder dan de maandlasten van die meneer.

Zielig? Nee. Ik kom er kostelijk van rond en hoef geen cent te lenen en ook geen aflossing te betalen. In de Grote Zieligheidsmarathon waarvan onze vaderlandse media elke dag verslag doen, loop ik in sukkelgang maar onbezorgd in de achterhoede.

Het AOW-gedeelte van mijn maandgeld is 680,23 euro.
Ik neem aan dat er mensen zijn die het daarmee moeten doen. Nogal schriel natuurlijk, vergeleken bijwat die meneer Scheringa te verteren heeft, maar er zijn heel veel landen in de wereld waar niet van Drees wordt getrokken. Daar zijn ze een stuk zieliger dan wij AOW-ers.

Ik heb in de tropen mannen op hun hurken, in een rij naast elkaar, langs een weg zien zitten, geduldig wachtend op een baas die ze voor eenvoudig werk inhuren wil à raison van het equivalent van een eurootje per dag. Die mazzel hebben ze niet elke dag.

In het Indonesische woord voor 'zielig'('kasihan') zit 'kasih', wat naar 'liefde' verwijst. In ons woord 'zielig' zit die ziel, die voor veel mensen iets is dat niet bestaat.

Gelukkige Russen. Zij weten dat ze een ziel hebben. Lees er hun literatuur op na. Het woord 'doesja' komt er overdadig in voor. Het aantal inwoners van een stad of dorp wordt aangegeven met 'zo en zo veel zielen'. Een pars pro toto.

Van dat woord 'doesja' is nog een lief verkleinwoord gemaakt. 'Doesjka', zieltje. Het betekent 'schattebout'.

Het mooist vind ik nog dat er een klankverwant Russisch woord 'doeg' bestaat, dat 'geest' betekent en ook 'adem'. Verwarrende homonymie? Och. Het doet zich meer voor: het woord 'mir' betekent immers zowel 'wereld' als 'vrede'. 'Miroe mir'. Niemand zal zich in de interpretatie vergissen: 'Geef de wereld vrede'.

Wat ons, Bataven, betreft, stel ik voor: weg met zieligheid. Laten we de Ziel zijn plaats geven.