Russisch romantisch

Russisch romantisch

Half november bezocht ik in Parijs ook nog het meest romantische museum dat daar te vinden is. Het draagt, toepasselijk, de droomwekkende naam Musée de la Vie Romantique. Ooit was het de woning van de Nederlandse schilder Ary Scheffer, van wie ter plekke nog veel mooi werk te zien is.

Het is een plaats om lang te blijven, daar in de rue Chaptal, die je bereikt door uit te stappen in het metrostation Pigalle. Montmartre dus. Midden in de grote stad een landelijk aandoende omgeving met een romantische tuin, met trappetjes en herinneringen aan niet alleen de filosoof Ernest Renan, maar ook aan Chopin en zijn vriendin die zich George Sand noemde. Een tuin om je voor een flinke wijle neer te zetten op een bank onder het omringende groen. Binnen in Scheffers woning van ooit veel sfeer en kunst ter savourering, als iemand begrijpt wat ik bedoel. Ik mag er graag wezen.

In die novemberdagen van 2010 was er een tentoonstelling te zien die de naam droeg 'La Russie romantique - Chefs d'oeuvre de la galerie Tretiakov, Moscou'. Alleen al het portret van Gogol, gemaakt door Fedor Moller, was in staat om mij opnieuw naar binnen te lokken: een prachtkop van een groot schrijver. Gogol kon je ook onderscheiden in een boot op een riveier, op een schilderij van Anton Ivanov, dat hier de titel kreeg 'La traversée du Dniepr par Nikolaï Gogol'. Je ziet een rode zon boven een boot met wat mensen er in. Nietige opvarenden op het water temidden van overweldigend natuurschoon.

In een andere zaal kon men concurrerende schoonheid aantreffen, bijvoorbeeld op een aquarel van Karl Rabus, waarvan geschreven is 'La Vue sur la Neva depuis l'Ecole des Mines à Saint-Petersbourg, baignée de lumière matinale au Levant, sonne comme un hymne à la beauté de lamajesté de la cité maritime à la saison des nuits blanches'. Wie niet gevoelig mocht zijn voor dit proza en de bijbehorende aquarel, moet zich spoeden naar een een psychiater ter behandeling van schoonheids-ongevoeligheid.

En het allermooist? Een vrouwenportret natuurlijk. Wie zou er koel zijn gebleven bij het portret dat Alexander Brioullov maakte van Jekaterine Bakoenin? Alleen al omdat we weten dat zij de eerste liefde was van Poesjkin. Je hoeft er maar vijf minuten naar te kijken om ten volle te begrijpen dat hij niet kon nalaten een hele serie lyrische gedichten aan haar haar te wijden.