Le boniment

Le boniment

Hoeveel mensen zouden begrijpen waarom het schilderij van Kees van Dongen 'Le boniment' heet? Wat is het, een boniment? Het wordt een heel klein beetje duidelijker als je een wat verkleurde weergave van het schilderij bekijkt.

Je ziet dan dat naast het dansende witte meisje een heer staat, rechtop, en die zich richt tot anderen, die niet zijn afgebeeld.

Wat doet hij die heer? Hij houdt een toespraak tot een wel aanwezig, maar niet afgebeeld publiek. Achter het meisje en die heer moeten we ons een tent voorstellen waarbinnen een voorstelling te zien zal zijn.

Om onze verbeelding te helpen kunnen we het beste denken aan een beginscène in de film 'Les enfants du paradis' van Marcel Carné. We horen dan hoe monsieur Debureau, vader van een beroemde mime-speler, een groep nieuwsgierigen toespreekt, om ze naar binnen te lokken, opdat ze bereid zijn wat geld te betalen teneinde te kunnen zien wat zich daarbinnen aanbiedt voor hun ogen een naakte vrouw, die de Waarheid voorstelt.

Wat Debureau uitspreekt is een 'boniment', een mooipraatje om mensen naar binnen te lokken. Het meisje op het schilderij is een visuele ondersteuning van wat 'le boniment' belooft.

Via deze oerbetekenis heeft het woord 'boniment' een ongunstige betekenis verworven: 'leugenachtige reclamebabbel'. De babbel waar niet alleen reclamemakers maar ook bepaalde politici zich bedreven in tonen. Ten tijde van Van Dongen was het praatje wel een lokroep, maar de concrete aanwezigheid van wat er gepresenteerd zou worden bood de geloofwaardigheid van een voorproefje. Kom d'r nog eens om.